Nieotrzymany zakup, znikające ogłoszenie i brak odpowiedzi sprzedawcy mogą oznaczać nie tylko kłopoty z dostawą, ale również oszustwo. Jeśli pojawiają się takie podejrzenia, trzeba szybko skontaktować się z bankiem, zabezpieczyć dowody i zgłosić sprawę organom ścigania.

Straty nie zawsze kończą się na kwocie zapłaconej za towar. Przestępcy tworzą fałszywe sklepy i ogłoszenia, podszywają się pod uczciwych sprzedawców lub przesyłają linki do podrobionych stron płatności. Mogą też dzwonić jako rzekomi pracownicy banku. Zdobyte dane logowania, numer karty czy kod BLIK mogą posłużyć do kolejnych wypłat lub płatności.

Kontakt z bankiem i zabezpieczenie rachunku

Po zauważeniu nieznanej transakcji albo podejrzeniu, że dane trafiły do oszustów, należy niezwłocznie zadzwonić na oficjalną infolinię banku. Numer najlepiej samodzielnie znaleźć w aplikacji, na stronie banku lub na karcie. Nie należy korzystać z kontaktu przekazanego przez podejrzaną osobę.

Pracownikowi banku trzeba opisać zdarzenie i podać szczegóły płatności. Warto ustalić, czy przelew da się jeszcze zatrzymać, czy bank może podjąć próbę odzyskania środków oraz skontaktować się z bankiem odbiorcy. Szybkie zgłoszenie nie gwarantuje zwrotu pieniędzy, ale zwłoka może ograniczyć możliwości działania.

Jeżeli ujawnione zostały dane do konta, karty lub kody autoryzacyjne, należy poprosić o zabezpieczenie rachunku i zablokowanie zagrożonej karty oraz innych instrumentów płatniczych. Hasła trzeba zmienić na zaufanym urządzeniu. Z telefonu lub komputera, który może być zainfekowany, nie należy logować się do bankowości przed jego zabezpieczeniem.

Po powiadomieniu banku należy złożyć reklamację z dokładnym opisem sprawy. Przy płatności kartą można zapytać o chargeback, czyli procedurę obciążenia zwrotnego. W przypadku przelewu bank może sprawdzić możliwości odzyskania pieniędzy. Efekt zależy między innymi od sposobu zapłaty, etapu realizacji operacji i okoliczności zdarzenia.

Dowody i zgłoszenie przestępstwa

Przed usunięciem jakichkolwiek materiałów warto wykonać zrzuty ogłoszenia, profilu sprzedawcy, korespondencji, wiadomości SMS oraz strony otwieranej przez otrzymany link. Należy zachować potwierdzenie płatności, numer rachunku odbiorcy, kwotę, datę i godzinę operacji, a także dane kontaktowe drugiej strony.

Po rozmowie telefonicznej przyda się zapis numeru, z którego dzwoniono, i najważniejszych ustaleń. Nie należy kasować wiadomości ani historii transakcji. Zebrane informacje mogą pomóc w odtworzeniu przebiegu zdarzenia i ustaleniu sprawcy.

Podejrzenie przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji lub w prokuraturze. Nie trzeba znać nazwiska sprawcy ani czekać na rozpatrzenie reklamacji przez bank. Na zgłoszenie warto zabrać dokument tożsamości i dostępne dowody. Należy opisać, jak doszło do kontaktu, w jaki sposób wykonano płatność i kiedy pojawiły się podejrzenia.

Numer 112 jest przeznaczony do zgłaszania bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Samo podejrzenie oszustwa internetowego należy przekazać Policji albo prokuraturze.

Fałszywe strony, próby wyłudzenia danych i inne zagrożenia w sieci można zgłaszać również do CERT Polska. Podejrzaną wiadomość SMS z linkiem można bezpłatnie przekazać na numer 8080. Takie zgłoszenie pomaga analizować zagrożenia, lecz nie zastępuje kontaktu z bankiem ani zawiadomienia organów ścigania.

Uwaga na kolejne próby wyłudzenia

Po utracie pieniędzy oszuści mogą ponownie skontaktować się z poszkodowanym. Podając się za policjanta, prawnika, pracownika banku lub firmy windykacyjnej, obiecują odzyskanie środków, a następnie żądają zaliczki, danych finansowych albo instalacji programu do zdalnego sterowania urządzeniem.

Nie należy płacić z góry za taką pomoc ani przekazywać rozmówcom haseł, danych karty czy kodów zatwierdzających operacje. W razie wątpliwości najlepiej przerwać rozmowę, samodzielnie znaleźć oficjalny numer banku lub Policji i sprawdzić otrzymane informacje.

Przed następnym zakupem warto zweryfikować sklep, opinie o nim i historię konta sprzedawcy. Ostrzeżeniem mogą być ceny znacznie niższe od rynkowych oraz presja na natychmiastową decyzję. Bezpieczniej korzystać z płatności i ochrony kupujących dostępnych na sprawdzonej platformie.

Przed wpisaniem danych należy sprawdzić adres strony, zwłaszcza gdy link do płatności przesłała nieznajoma osoba. Loginów, haseł i kodów autoryzacyjnych nie wolno podawać przez telefon ani komunikator. Nie należy też instalować programów do zdalnego dostępu na polecenie rzekomego konsultanta. Przed zatwierdzeniem przelewu trzeba sprawdzić odbiorcę, kwotę i cel płatności.

Osoba poszkodowana nie powinna wstydzić się szukać pomocy. Szybka reakcja może ograniczyć straty, a przekazane informacje mogą pomóc także w ochronie innych kupujących.

Źródło: KPP w Grójcu – Portal polskiej Policji